Logo of Deelcollecties
Deelcollecties

De Porceleyne Fles

Deze collectie bestaat uit keramische objecten (650) en ontwerptekeningen (2288) uit de fabriekscollectie van de NV Koninklijke Delftsche Aardewerkfabriek De Porceleyne Fles te Delft. Het is een bijzondere en unieke collectie die een goed beeld geeft van wat er in de periode 1820-1960 bij De Porceleyne Fles is geproduceerd. Uit de periode vóór de 19e eeuw bezit de Rijksdienst geen objecten van de fabriek.

De fabriek werd opgericht in 1653, zo’n kwart eeuw nadat de eerste aardewerkbakkerijen in Delft begonnen met de vervaardiging van Delfts aardewerk. Delfts aardewerk bootst het Chinees porselein na, dat sinds het begin van de 17e eeuw door de VOC werd aangevoerd. De Porceleyne Fles wist als enige Delftse aardewerkfabriek de 19e eeuw te overleven en ging door met de vervaardiging van vernieuwingsaardewerk.

Een groot aantal objecten van De Porceleyne Fles is in bruikleen gegeven bij verscheidene musea. Het Princessehof heeft tegeltableaus, porselein-biscuit, Nieuw-Delfts en objecten van de Experimentele Afdeling. Het Haags Gemeentemuseum heeft 19e eeuws keramiek (waaronder Blauw-Delfts en Chinees decor), vernieuwingsaardewerk 1886-1925, aardewerk met hoekige geometrische patronen in blauwwit en servies Zeeland van Le Comte in bruikleen. Museum Lambert van Meerten heeft Jacoba aardewerk, Nieuw Perzisch, keramiek met decoratie van Gidding, ontwerpen van Senf, Gidding en Hoytema en een tekening van Le Comte voor tegeltableau fabriek De Porceleyne Fles. De Gemeentemusea Delft hebben vazen met decor van Gidding (reflet metallique), het Drents Museum vaasjes met loopglazuur en een tegeltableau van Le Comte en het Purmerends Museum een kan met aalscholver.

 

Depotschatten

Een mooi voorbeeld van de Renaissance herleving is het tegeltableau met grotesk van A. Le Comte. Er zijn fraaie kommen , vazen en tegels Oud- en Nieuw-Perzisch en luster van kunstenaars als Senf en Burghoorn, twee dierplastieken uit ca. 1916 van Arend Odé, maar ook monumentale stukken. De collectie bevat unica van de Experimentele Afdeling, onder meer van Girod-Westenenk. Onder de ontwerptekeningen bevinden zich aquarellen van Senf met als onderwerp de keramische industrie.

Herkomst

In 1985 kocht de Rijksdienst Beeldende Kunst (RBK) de collectie keramische objecten en ontwerptekeningen van De Porceleyne Fles. Andere objecten zijn in bezit gekomen door aankopen in de jaren 70 en 80. Dit is gebeurd via veilinghuizen en antiquairs (onder meer Kunsthandel Van Veen) en door overdracht (bijvoorbeeld van Huis Lambert van Meerten).

Relatie met andere collecties

Veel werk uit de deelcollectie De Porceleyne Fles is vervaardigd tijdens de vernieuwingsperiode in het kunstaardewerk (1870-1930). Uit deze periode bezit de Rijksdienst ook (sier)aardewerk van andere Nederlandse aardewerkfabrieken, keramisten en ontwerpers. Het betreft onder meer Rozenburg (Den Haag), Zuid-Holland, Zenith, Goedewaagen en Regina (Gouda), Haga, Brantjes en Jacob Vet & Co (Purmerend), Brouwer en De Rijn (Leiderdorp), St. Lucas en Holland (Utrecht), De Distel en Amstelhoek (Amsterdam), RAM en de Arnhemsche Fayence Fabriek (Arnhem) en ESKAF (Steenwijk).